|
Kanun No: 3984
Kabul Tarihi: 13/04/1994
R.G. Tarihi: 20/04/1994
R.G. Sayısı : 21911
BİRİNCİ BÖLÜM
AMAÇ, KAPSAM VE TANIMLAR
Amaç
MADDE 1.- Bu Kanunun amacı, radyo ve televizyon yayınlarının düzenlenmesine ve
Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarına
ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2.- Bu Kanun, her türlü teknik, usul ve araçlarla ve her ne isim altında
olursa olsun elektromanyetik dalga ve diğer yollarla yurt içine ve dışına
yapılan radyo ve televizyon yayınları ile ilgili hususları kapsar.
Tanımlar
MADDE 3. –(Değişik: 15/05/2002 – 4756/1) Bu Kanunda geçen deyimlerden;
a) Üst Kurul: Radyo ve Televizyon Üst Kurulunu,
b) Radyo yayını: Elektromanyetik dalgalar, veri şebekeleri ve diğer yollarla
halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan ses yayınlarını,
c) Veri yayını: Radyo ve televizyon yayını ile birlikte, radyo ve televizyon
programlarıyla ilintili ve radyo ve televizyon programlarından bağımsız
verilerin, elektromanyetik dalgalar, veri şebekeleri ve diğer yollarla halkın
doğrudan alması maksadıyla yapılan yayınları,
d) Televizyon yayını: Elektromanyetik dalgalar, veri şebekeleri ve diğer
yollarla halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan, hareketli veya sabit
resimlerin (görüntü) sesli veya sessiz kalıcı olmayan yayınlarını,
e) Elektromanyetik dalga: Boşlukta veya kablo, cam iletken ve benzeri bir fizikî
ortamda ışık hızı ile yayılan sunî olarak üretilmiş ve manyetik özellikleri olan
dalgayı,
f) TV kanalı: Televizyon ve veri yayını yapmak üzere bir televizyon vericisinden
yayılan elektromanyetik dalgaların işgal edeceği frekans alanını,
g) Radyo frekansı: Radyo ve veri yayını yapmak üzere bir radyo vericisinden
yayılan elektromanyetik dalgaların işgal edeceği frekans alanını,
h) Radyo ve televizyon vericisi: Radyo, televizyon ve veri yayınlarının doğrudan
alınmasına imkân veren yer veya uzaydaki hareketli veya sabit her türlü verici,
aktarıcı, yansıtıcı ve güçlendirici cihaz ve sistemleri,
ı) Kablolu yayın: Radyo, televizyon ve veri yayınlarının kablo, cam iletken ve
benzeri bir fizikî ortam üzerinden abonelere ulaştırılmasını sağlayan yayın
türünü,
i) Kapalı devre yayın sistemi: Ulusal, bölgesel ve yerel yayınlar dışında
eğitim, öğretim, güvenlik ve turizm gibi belirli amaçlar için bir bina dahilinde
veya birbiri ile ilişkili binalar grubunda hedef kitleye ulaştırmak üzere
genellikle kablo ile yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını,
j) Radyo alıcısı: Radyo ve veri yayınları almaya ve dinlemeye yarayan cihazları,
k) Televizyon alıcısı: Televizyon ve veri yayınları almaya ve izlemeye yarayan
cihazları,
l) Ulusal yayın: Bütün ülkeye yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını,
m) Bölgesel yayın: Birbirine komşu en az üç il ve en çok bir coğrafî bölge
alanının asgarî yüzde yetmişine yapılan radyo, televizyon ve veri yayınını,
n) Yerel yayın: Mülkî taksimat itibarıyla en az bir ilçe (merkez ilçe dahil)
veya bir ilin alanının en az yüzde yetmişine yapılan radyo, televizyon ve veri
yayınını,
o) Ek yayın hizmetleri: Televizyon yayınlarına tahsis edilen kanal içinde
kalmakla birlikte kullanılmayan bölümler üzerinden, radyo yayınlarında ise
tahsis edilen frekans içinde ek taşıyıcılar aracılığıyla, televizyon ve radyo
program yayınlarıyla birlikte yapılan radyo veri sistemi (AMDS, RDS), veri
yayıncılığı, teleteks ve benzeri bağımsız hizmetleri,
p) Uydu yayını: Radyo ve televizyon programlarının yetkili yayıncı veya hizmeti
temin edecek kişi veya kuruluş tarafından şifreli veya şifresiz olarak uzayda
sinyal iletebilen herhangi bir araç vasıtasıyla yapılan ilk yayını,
r) Yeniden iletim: Yetkili yayın kuruluşu tarafından kullanılan teknik araç ne
olursa olsun, halkın izlemesi amacıyla yayınlanan radyo ve televizyon program
hizmetlerinin değişiklik yapılmaksızın bütününün veya bir bölümünün alınmasını
ve aynı anda veya daha sonra iletilmesini,
s) Yayıncı: Kamu tarafından izlenmesi için radyo, televizyon program ve veri
hizmetleri tertip eden ve ileten veya değişiklik yapılmadan ve tam olarak üçüncü
tarafa iletilmesini sağlayan gerçek veya tüzel kişiyi,
t) Program hizmeti: Yukarıdaki bentte belirli alanlarda belirli bir yayıncı
tarafından sağlanan ve tek bir hizmet içindeki tüm unsurları,
u) Reklam: Bir ürün veya hizmetin alım, satım veya kiralanmasını geliştirmek,
bir amaç veya düşünceyi yaymak veya reklamcının istediği başka etkileri
oluşturmak amacıyla, ücret veya benzer bir karşılık ile iletim zamanında
reklamcıya tahsis edilen kamuya yönelik duyuruları,
v) (Değişik: 03/03/2004 – 5101/4)Eser ve/veya bağlantılı hak sahipleri: Eser,
icra, fonogram ve yapımlar üzerindeki manevi ve mali hakları, 5846 sayılı Fikir
ve Sanat Eserleri Kanunu ile düzenlenen gerçek veya tüzel kişileri,
y) Tematik kanal: Haber, belgesel, spor, müzik ve benzeri türlerde olmak üzere
yalnızca belli bir konuda yayın yapan kanalı,
z) İletişim ortamı: Radyo ve televizyon programlarının üretildiği merkez
çıkışındaki sinyali herhangi bir teknik kullanarak tek veya birden fazla radyo
ve televizyon yayınını bir arada olarak radyo, televizyon ve veri dağıtım
sistemlerine ileten her nevi ortamı,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
YAYIN İLKELERİ
Yayın İlkeleri
MADDE 4. – (Değişik: 15/05/2002 – 4756/2) Radyo, televizyon ve veri yayınları,
hukukun üstünlüğüne, Anayasanın genel ilkelerine, temel hak ve özgürlüklere,
millî güvenliğe ve genel ahlâka uygun olarak kamu hizmeti anlayışı çerçevesinde
yapılır. Yayınların Türkçe yapılması esastır. Ancak, evrensel kültür ve bilim
eserlerinin oluşmasına katkısı olan yabancı dillerin öğretilmesi veya bu
dillerde müzik veya haber iletilmesi amacıyla da yayın yapılabilir.
(Ek:03/08/2002-4771/8 Mülga) (Ek15/07/2003 -4928/14 )Ayrıca kamu ve özel radyo
ve televizyon kuruluşlarınca Türk vatandaşlarının günlük yaşamlarında geleneksel
olarak kullandıkları farklı dil ve lehçelerde de yayın yapılabilir. Bu yayınlar
, Cumhuriyetin Anayasada belirtilen temel niteliklerine, Devletin ülkesi ve
milletiyle bölünmez bütünlüğüne aykırı olamaz. Bu yayınların yapılmasına ve
denetimine ilişkin usul ve esaslar, Üst Kurulca çıkarılacak yönetmelikle
düzenlenir.
Radyo, televizyon ve veri yayınlarında uyulması gereken yayın ilkeleri
şunlardır:
a) Türkiye Cumhuriyeti Devletinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve
milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Atatürk ilke ve inkılâplarına aykırı yayın
yapılmaması.
b) Toplumu şiddete, teröre, etnik ayrımcılığa sevk eden veya halkı sınıf, ırk,
dil, din, mezhep ve bölge farkı gözeterek kin ve düşmanlığa tahrik eden veya
toplumda nefret duyguları oluşturan yayınlara imkân verilmemesi.
c) Yayıncılığın, gerek yayın organı, gerekse hisse sahipleri ve üçüncü derece
dahil olmak üzere üçüncü dereceye kadar kan ve sıhrî hısımları veya bir başka
gerçek veya tüzel kişinin haksız çıkarları doğrultusunda kullanılmaması.
d) İnsanların dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din,
mezhep ve benzeri nedenlerle hiçbir şekilde kınanmaması ve aşağılanmaması.
e) Yayınların toplumun millî ve manevî değerlerine ve Türk aile yapısına aykırı
olmaması.
f) (Değişik:03/08/2002-4771/8) Özel hayatın gizliliğine saygılı olunması,
g) Türk millî eğitiminin genel amaçlarının, temel ilkelerinin ve millî kültürün
geliştirilmesi.
h) Türkçenin; özellikleri ve kuralları bozulmadan konuşma dili olarak
kullanılması; millî birlik ve bütünlüğün temel unsurlarından biri olarak çağdaş
kültür, eğitim ve bilim dili halinde gelişmesinin sağlanması.
ı) Kişilerin manevî şahsiyetlerine eleştiri sınırları ötesinde saldırıda
bulunulmaması, cevap ve düzeltme haklarına saygılı olunması, soruşturulması
basın meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan haberlerin soruşturulmaksızın
veya doğruluğuna emin olunmaksızın yayınlanmaması, saklı kalması kaydıyla
verilen bilgilerin kamu yararı ciddî bir biçimde gerektirmedikçe yayınlanmaması.
j) Yayıncılığın haksız bir amaç ve çıkara alet edilmemesi ve haksız rekabete yol
açılmaması, ilân ve reklam niteliğindeki yayınların bu niteliklerinin şüpheye
yer bırakmayacak şekilde açıklanması, bir basın organının özel çabalarla
yarattığı ürünün kendi ürünüymüş gibi sunulmaması, ajanslardan veya başka bir
medya kaynağından alınan haberlerin kaynağının belirtilmesine özen gösterilmesi.
k) Suçlu olduğu yargı kararı ile kesinleşmedikçe hiç kimsenin suçlu ilân
edilmemesi veya suçluymuş gibi gösterilmemesi; kişileri suç işlemeye
yönlendirecek veya korku salacak yayın yapılmaması.
l) Haberlerin yayınlanmasında tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerine
bağlı olunması; özgürce kanaat oluşumunun engellenmemesi; haber kaynaklarının
kamuoyunun yanıltılmasının amaçlandığı haller dışında gizliliğinin korunması.
m) Halkı aldatacak, yanıltacak veya haksız rekabete yol açacak reklam
yayınlarına yer verilmemesi.
n) Siyasî partiler ve demokratik gruplar arasında fırsat eşitliği sağlanması;
tek yönlü, taraf tutan yayın yapılmaması; seçim dönemlerinde belirlenen seçim
yasaklarıyla ilgili ilkelere aykırı davranılmaması.
o) (Değişik: 03/03/2004 – 5101/5) Yayınlarda,eser ve bağlantılı hak sahiplerini
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile tanınan hakların ihlâl
edilmemesi.
p) Bilgi iletişim telefonları yoluyla yarışma ve benzeri yöntemlere
başvurulmaması ve bunların sonucunda dinleyici ve seyircilere ikramiye
verilmemesi veya ikramiye verilmesine aracılık edilmemesi, lotarya yapılmaması,
bilgi iletişim telefonları yoluyla yapılacak anket ve kamuoyu yoklamalarının,
hazırlık aşamasından sonuçlarının ilânına kadar noter nezaretinde
gerçekleştirilmesi.
r) Televizyonda bölünür ekran yoluyla ana program ile ilgili veya ilgisiz
bilgiler veren konuları işleyen yayınların yapılmaması, çerçeveler veya alt yazı
tekniği kullanılarak sürekli yayın yapılmaması, haberde konu ile ilgili olmayan
görüntülerin verilmemesi, haberle benzerlik arz eden görüntülerin arşiv
niteliğinin belirtilmesi.
s) Program hizmetlerinin bütün unsurlarının insan onuruna ve temel insan
haklarına saygılı olması.
t) Yayınların müstehcen olmaması.
u) Kadına, güçsüzlere ve küçüklere karşı şiddetin ve ayırımcılığın teşvik
edilmemesi.
v) (Değişik : 03/08/2002-4771/8) Yayınların şiddet kullanımını özendirici veya
ırkçı nefret duygularını kışkırtıcı nitelikte olmaması.
y) Suç örgütlerinin korkutucu ve yıldırıcı özelliklerinin yansıtılmaması.
z) Gençlerin ve çocukların fiziksel, zihinsel ve ahlakî gelişimini zedeleyecek
türden programların, bunların seyredebileceği zaman ve saatlerde yayınlanmaması.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
RADYO VE TELEVİZYON ÜST KURULU
Kuruluş
MADDE 5. - Radyo ve televizyon faaliyetlerini düzenlemek amacıyla, özerk ve
tarafsız bir kamu tüzelkişiliği niteliğinde Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
kurulmuştur.
Üst Kurulun seçimi ve görev süresi
MADDE 6. – (Değişik: 15/05/2002 – 4756/3)Üst Kurul, en az dört yıllık yüksek
öğrenim görmüş, meslekleriyle ilgili konularda kamu veya özel kuruluşlarda en az
on yıl görev yapmış, meslekî açıdan yeterli bilgiye, deneyime ve Devlet memuru
olma niteliğine sahip, otuz yaşını doldurmuş kişiler arasından;
a) Siyasî parti gruplarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı
oluşum formülüne göre belirlenecek kontenjan doğrultusunda gösterilecek ve
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca seçilecek beş, (Ana. Mah. nin
12/06/2002 tarih ve E. 2002/97, K. 2002/9 sayılı kararı ile Y.D) (Anayasa
Mahkemesi Kararı için tıklayınız)
b) Yükseköğretim Kurumu Genel Kurulunun, Kurul üyesi olmayan
elektrik-elektronik, iletişim, kültür-sanat ve basın-yayın dallarından
göstereceği dört aday arasından Bakanlar Kurulunca seçilecek iki,
c) En çok sarı basın kartı sahibi üyesi bulunan iki gazeteciler cemiyeti ile
Basın Konseyinin ortaklaşa göstereceği iki aday arasından Bakanlar Kurulunca
seçilecek bir,
d) (Mülga: 14/07/2004-5218/2)
(Değişik: 14/07/2004-5218/2) Kişiden olmak üzere 8 üyeden oluşur ( fıkrada yer
alan 9 ibaresi 8 olarak değiştirilmiştir).
Üst Kurulun üyelerinin seçimine ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel
Kurulu kararı ile Bakanlar Kurulu kararı Resmî Gazetede yayımlanır.
Üst Kurul üyelerinin görev süresi dört yıldır. Üyelerinin görev süresinin
bitiminden iki ay önce kurum ve kuruluşlar veya partiler yeni seçimlerini
yaparak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına veya Bakanlar Kuruluna
bildirir. Herhangi bir sebeple boşalma olması halinde o kişinin seçildiği usule
göre kurum ve kuruluş veya partiler tarafından adaylar bir ay içinde teklif
edilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca veya Bakanlar Kurulunca
seçim işlemi yapılır. Bu şekilde seçilen kişi, yerine seçildiği kişinin görev
süresini tamamlar. Üyenin altmışbeş yaşını doldurması halinde üyeliği son bulur.
Kurul Başkanı ve Başkan Vekili
MADDE 7. – (Değişik: 15/05/2002 – 4756/4) Üst Kurul üyeleri, seçim sonuçlarının
Resmî Gazetede yayımlandığı tarihten itibaren onbeş gün içinde toplanarak kendi
aralarından bir başkan ve bir başkan vekili seçer. Başkanlık süresi iki yıldır.
İki yıl sonunda veya herhangi bir şekilde yenilenme sırasında başkan veya
vekilinin üyeliği sona ererse, üyeler onbeş gün içinde toplanarak yeni başkan
veya vekili için seçim yapar.
Üst Kurul, başkan tarafından, başkanın bulunmadığı hallerde, başkan vekili
tarafından yönetilir ve temsil edilir.
Başkan, Üst Kurul ile hizmet birimlerinin uyumlu, verimli, disiplinli ve düzenli
bir biçimde çalışmasını ve Üst Kurulun görevlerini yerine getirmesini sağlamakla
görevlidir.
Başkan veya yokluğunda vekili, karara bağlanacak gündemi toplantıdan önce
belirleyerek Üst Kurul üyelerine bildirir. Üst Kurul gündemine hâkimdir.
Görev ve Yetkiler
MADDE 8.- Üst Kurulun görev ve yetkileri şunlardır:
a) (Mülga: 15/05/2002-4756/18)
b) Önşartları yerine getirmiş müracaatçı kuruluşlara, tarafsızlık ve hakkaniyet
ölçüleri dahilinde yayın izni ve lisans vermek, 16 ncı maddeye uygun olarak
ulusal, bölgesel ve yerel planlamalardaki kanal ve frekans bandlarının Türkiye
Radyo ve Televizyon Kurumu eliyle kullanılan kanal ve frekans bandları dışında
kalanların en az % 50'sinin zaman paylaşımlı ve bölgesel dengelere uygun biçimde
kullanımını gözeterek kanal ve frekans bandları tahsis etmek,
c) Radyo ve televizyon kuruluşlarına, ulusal, bölgesel ve yerel yayınları için
ulusal kanal ve frekans bandı planlamalarına uygun olarak tahsis edilen yayın
alanlarını kapsayacak verici tesisleri kurma ve işletme iznini 5.4.1983 tarihli
ve 2813 sayılı Telsiz Kanunu hükümlerine uygun olarak vermek ve tesisin bu Kanun
hükümlerine ve tesis şartlarına uygunluğunu denetlemek,
d) Bu Kanun hükümlerine uygun olarak radyo ve televizyon kuruluşlarının ulusal
ve yerel yayınlarına imkân verecek, ulusal kanal ve frekans bandı planında
öngörülen radyo ve televizyon vericileri ile sabit veya hareketli yayın yerleri
arasında mevcut telekomünikasyon şebekesi yanında, uydu aracı ile bağlantı
kurabilmeleri amacıyla ve öngörülen amaçlar için kullanılması kaydıyla uç
linkleri kurabilmesi için 5.4.1983 tarihli ve 2813 sayılı Telsiz Kanunu
hükümlerine uygun şekilde telekomünikasyon tesisler kurma ve işletme izni vermek
ve tesislerin bu Kanunda öngörülen izin esaslarına uygun olarak işletilmesini
denetlemek,
e) Zaman paylaşımlı program kanallarının tahsisinde bölgesel dengeleri
gözeterek, kuruluşları ülkenin değişik bölgelerinde yayın yapmaya teşvik etmek,
f) Yurt içinden yayın yapacak kamu ve özel radyo-televizyon kuruluşlarının yayın
izni ve lisans talebinde bulunabilmek için yerine getirmeleri gerekli önşartları
ve standartları Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesi ilkeleri göz önünde
bulundurularak tesbit etmek ve kamuoyuna duyurmak,
g) Kanal ve frekans bandı tahsisinde gerekli şartları ve tahsis hakkı alanların
yayına geçme süresini ve radyo ve televizyon istasyonu kuranların ödeyecekleri
yayın izni ve lisans ücretlerini ilgili yönetmeliklerle belirlemek,
h) Radyo- televizyon yayınlarını izleme sistemleri kurarak, yayınların 4 üncü
maddeye ve bu alanda Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası andlaşmalara
uygunluğu açılarından denetlenmesini yapmak,
ı) Yayın kuruluşlarının, bu Kanun hükümlerine aykırı yayın yapması ve tahsis
şartlarına uymaması halinde gerekli müeyyideleri uygulamaya karar vermek,
j) Yurt içinde, yayınların ulaşamadığı yerlerde, yerel imkânlarla radyo ve
televizyon vericisi kurulmasına izin vermek,
k) Uydu aracılığı ile yurt içinden veya yurt içine yapılacak yayınların ulusal
ve
uluslararası ilke ve esaslara uygunluğunu gözetmek, bu amaçla diğer ülkelerdeki
yetkili kuruluşlarla işbirliği yapmak,
l) şifreli yayınlarla kablolu radyo ve televizyon tesis ve yayınları ile ilgili
kuralları bu kanundaki ilkeler çerçevesinde ve Posta, Telgraf ve Telefon İdaresi
Genel Müdürlüğünün kablolu radyo ve televizyon tesislerini atıl bırakmamayı
gözeterek belirlemek,
m) Radyo ve televizyon yayınları ile ilgili olarak kamuoyunda doğan tepki,
beğeni ve hassasiyetleri sürekli olarak izlemek ve gerekli yönlendirmelerde
bulunmak amacıyla gerekli kamuoyu araştırmalarını yapmak ve yaptırmak,
n) Telsiz Genel Müdürlüğünün görevleri saklı kalmak kaydıyla, radyo ve
televizyon yayınlarıyla ilgili olan milletlerarası hukuk tüzelkişiliğine sahip
kuruluşlar nezdinde Devlet'i Dışişleri Bakanlığının görev ve yetkileri saklı
kalmak kaydıyla, temsil etmek; radyo ve televizyon kuruluşlarının doğrudan üyesi
bulundukları hariç olmak üzere, radyo ve televizyon yayıncılığı alanında
faaliyet gösterip milletlerarası hukuk tüzelkişiliğine sahip olmayan
uluslararası kuruluşlarda temsil görevini yerine getirmek ve bu bent gereğince
belirlenen belgelere usulüne göre imza koymak,
o) Radyo ve televizyon konusunda ilgili kurum ve kuruluşlarla periyodik
istişarelerde bulunarak, kamuoyu eğilimlerini değerlendirmek,
p) Bu Kanun ve Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesi ilkelerine uygun biçimde
çalışma ve faaliyetleri ile ilgili yönetmelik ve diğer düzenlemeleri hazırlamak.
Yasaklar ve denetim
MADDE 9. – (Değişik: 15/05/2002 – 4756/5) Üst Kurul üyeleri ile üçüncü derece
dahil üçüncü dereceye kadar kan ve sıhrî hısımları, 5846 sayılı Fikir ve Sanat
Eserleri Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, radyo ve televizyon hizmetleri
alanında Üst Kurulun görev ve yetki alanına giren konularda herhangi bir
yüklenme işine giremez, özel radyo ve televizyon şirketlerinde ve bu şirketlerin
doğrudan veya dolaylı ortaklık bağı bulunan şirketlerde ortak veya yönetici
olamazlar.
Üst Kurul üyeleri, üyelikleri süresince resmî veya özel başkaca hiçbir görev
alamaz, özel veya kamu yayın kuruluşlarının görev ve yetki alanına giren
konularda doğrudan veya dolaylı olarak taraf olamaz ve bu konularda hiçbir
menfaat sağlayamaz, siyasî partiye üye olamazlar. Amacı sosyal yardım ve eğitim
işlerine yönelmiş derneklerle vakıflardaki görevler ve kooperatif ortaklığı bu
hükmün dışındadır.
Üst Kurul üyeleri, kendileri veya üçüncü derece dahil üçüncü dereceye kadar kan
ve sıhrî hısımlarıyla ilgili konularda müzakere ve oylamaya katılamaz.
Yukarıdaki esaslara aykırı davrananlar görevlerinden çekilmiş sayılır. Bu husus
Üst Kurul tarafından re’sen veya yapılacak müracaatın değerlendirilmesi sonunda
karara bağlanır.
Üst Kurul, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun denetimine tâbidir.
Üst Kurul Üyelerinin Teminat ve Mali Hakları
MADDE 10.-Üst Kurul üyelerine görevleri süresince, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu ile ek ve değişikliklerine göre en yüksek Devlet memurunun almakta olduğu
aylık (ek gösterge dahil), sosyal yardımlar ile zam ve tazminatlar ödenir.
Kamu görevlileri, seçildikleri görev süresince kurumlarından ücretsiz izinli
sayılırlar. Ancak, bu görevde geçecek süre, mesleklerinde geçmiş ve mümtazen
terfi etmiş sayılırlar.
Üst Kurul üyeliğine seçilenlerin, seçilmeden önce tabi oldukları sosyal güvenlik
kuruluşları ile ilişkileri devam eder. Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşu ile
ilgisi olmayanlar, istekleri halinde Sosyal Sigortalar Kurumu ile
ilişkilendirilir. Emekli olanların ise emekli aylıklarının ödenmesine devam
olunur.
Üst Kurul üyeleri, seçildikleri görev süresince Kurul'daki görevlerinden ve
seçilerek geldikleri görevlerinden alınamazlar.
Üst Kurul üyeleri Türk Ceza Kanunu uygulaması bakımından Devlet memuru
sayılırlar.
Üst Kurul üyeleri, her yıl Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına mal
bildiriminde bulunurlar.
Toplantı ve Karar Yeter Sayısı
MADDE 11. – (Değişik: 15/05/2002 – 4756/6) Üst Kurul, tam gün esasına göre
çalışır, haftada birden az olmamak üzere en az beş üye ile toplanır ve en az beş
üyenin aynı yönde oyuyla karar alır. Geçerli mazereti olmaksızın üst üste üç kez
toplantıya katılmayan Üst Kurul üyeleri çekilmiş sayılır.
Mali Kaynaklar ve Bütçe
MADDE 12. – (Değişik: 15/05/2002 – 4756/7) Üst Kurulun gelirleri şunlardır:
a) Özel radyo ve televizyon kuruluşlarından alınacak TV kanal ve radyo frekansı
yıllık tahsis bedelleri.
b) Özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yıllık brüt reklam gelirlerinden % 5
oranında ayrılacak paylar.
c) Gerektiğinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı bütçesinin transfer
tertibinde yer alacak ödenek.
d) Radyo ve televizyon kuruluşlarına 33 üncü madde uyarınca verilecek idarî para
cezaları.
Özel radyo ve televizyon kuruluşlarından alınacak yayın izin ve lisans ücretleri
Hazineye gelir kaydedilir.
Üst Kurul, gerektiği takdirde her yıl için yapacağı işlerin programını
hazırlayarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı bütçesinden verilmesi
gereken ödenek tutarını Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunar.
Üst Kurulun bütçesi ve kadro cetvelleri Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı
bütçesi ile birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonunda
incelenir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülerek karara
bağlanır.
[(Değişik: 30/07/2003 – 4962/19 mülga, 10/07/2004 - 5216/8); (Değişik:
10/07/2004- 5216/8)] Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun yıllık bütçesinden
harcanmayan tutarlar yıl sonunda Maliye Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü
hesabına aktarılır ve bütçeye gelir kaydedilir. Yurt içinde kültür ve tabiat
varlıklarının, yurt dışında Türk kültür varlıklarının korunması ve ihyası
amacıyla her yıl Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesine bir önceki yıl bütçeye
gelir kaydedilen tutardan az olmamak üzere ayrıca ödenek konulur. Bu ödenek
doğrudan Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü
hesabına aktarılır.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tâbi
değildir. Üst Kurulun alım-satım, kiralama, taşıma ve sair tedarik işlerine
ilişkin işlemleri bir yönetmelik ile düzenlenir.
Üst Kurul, radyo ve televizyonların reklam gelirlerinin, aracı kurumların
hesaplarıyla birlikte denetlenmesini Maliye Bakanlığından talep eder.
Gelir ve cezaların tahsili
MADDE 13. – (Değişik: 15/05/2002 – 4756/8) 12 nci maddenin birinci fıkrasının
(b) bendinde öngörülen reklam gelirlerinden ayrılacak paylar, elde edildikleri
ayı takip eden ayın en geç 20’sinde; (a) bendine göre ödenecek TV kanal ve radyo
frekansı yıllık kira bedeli her yılın Ocak ayının en geç 20’sinde; 33 üncü
maddede belirtilen idarî para cezaları da cezaların tahakkukunu müteakip ilgili
yayın kuruluşları tarafından ödenir.
Ödemede gecikilmesi halinde, ilgili yayın kuruluşu uyarılarak yedi gün içinde
ödeme yapması istenir. Yapılacak ihtara rağmen ödeme yapılmaması halinde, Üst
Kurulca ödeme yapılıncaya kadar yayının durdurulmasına karar verilir. Yukarıdaki
fıkrada belirtilen tarihlerden itibaren iki ay içinde ödeme yapılmazsa, Üst
Kurulca yayın izninin ve lisansın iptaline karar verilir ve ödenmeyen kurum
geliri icra yoluyla tahsil olunur. Gecikilen ödemeler için 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Hükümet ile İlişkiler
MADDE 14.- Hükümetin Üst Kurul ile İlişkileri Başbakan tarafından yürütülür.
Üst Kurulun Teşkilâtı ve personeli
MADDE 15. – (Değişik: 15/05/2002 – 4756/9) Üst Kurul yardımcı hizmetlerinin
yürütülmesinde Başkana yardımcı olmak amacıyla bir Genel Sekreter atanır. Genel
Sekreterin en az dört yıllık yükseköğrenim mezunu, otuz yaşını doldurmuş, Devlet
memuriyetinde veya ihtisas dalında on yıllık meslekî tecrübeye ve Devlet
memuriyeti için aranan koşullara sahip olması şarttır.
Ana hizmet birimleri, Üst Kurul Başkanına bağlı, Hukuk Müşavirliği, Teftiş
Kurulu Başkanlığı, Savunma Sekreterliği, İzleme ve Değerlendirme Dairesi
Başkanlığı, Kamuoyu, Yayın Araştırmaları ve Ölçme Dairesi Başkanlığı, İzin ve
Tahsisler Dairesi Başkanlığı, Uluslararası İlişkiler Dairesi Başkanlığı,
Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığından teşekkül eder.
Yardımcı hizmet birimleri, Genel Sekretere bağlı, Personel Dairesi Başkanlığı,
Eğitim Dairesi Başkanlığı, İdarî ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı ve Teknik
Hizmetler Dairesi Başkanlığıdır.
Daire başkanlıkları, yeteri kadar uzman istihdam eder ve uzmanlık esasına göre
çalışır.. (Değişik: 15.07.2003 -4928 /16 )Mahalli yayınları izlemek için gerekli
görülen yerlerde halen mevcut kadrolarla bölge teşkilatı kurabilir.
Daire başkanları ile daha üst düzeydeki görevliler Kurul Başkanının önerisi ve
Üst Kurulun kararı ile atanır.
Üst Kurul personelinin özlük hakları, çalışma usul ve esasları ile personelle
ilgili diğer hususlar Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu personel rejimine tabidir.
Üst Kurulun çalışma usul ve esasları ile teşkilâtı ve atama usulleri, bu Kanuna
uygun olarak Üst Kurul tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
KANAL VE FREKANS BANDI TAHSİSİ, YAYINLARIN
DÜZENLENMESİ VE REKLAMLAR
Kanal ve Frekans Bandı Tahsisi Yetkisi
MADDE 16.- 2813 Sayılı Telsiz Kanununun diğer hükümleri saklı kalmak kaydıyla,
kamu ve tüm özel radyo ve televizyon kuruluşlarına kanal ve frekans bandı
tahsisi ile yayın izni ve lisansı vermek ve bu tahsis ve izni iptal etmek
yetkisi, münhasıran Üst Kurula aittir.
Kanal ve Frekans Bandı Tahsisi
MADDE 17.- Ulusal kanal ve frekans bandı planlamasındaki kanal ve frekans
bandlarını dörtte biri Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumuna tahsis edilir. Kanal
sayısı üçten, frekans bandı sayısı dörtten az olamaz. Bu kanalların birinden
Türkiye Büyük Millet Meclisi faaliyetleri yansıtılır. Hangi faaliyetlerin ne
ölçüde yayınlanacağına Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı karar verir.
Geriye kalan ulusal, bölgesel ve yerel kanal ve frekans bandlarının yarısı tam
gün üzerinden, diğer yarısı ise istek halinde zaman paylaşımlı ve gerekirse
dönüşümlü olarak tahsis edilir.
Tahsis süresi beş yılı aşamaz.
Özel Radyo ve Televizyon Kuruluşlarının Yükümlülüğü
MADDE 18.- Üst Kurulun ulusal yayın izni verdiği kuruluşlar izin tarihinden
itibaren en geç ikinci yıl sonunda Türkiye alanının % 70'ine yayınlarını
ulaştırmak ve haftada asgari seksen saat yayın yapmak mecburiyetindedirler.
Reklamlar
MADDE 19.- Bütün reklamlar adil ve dürüst olacak, yanıltıcı ve tüketicinin
çıkarlarına zara verecek nitelikte olmayacak, çocuklara yönelik veya içinde
çocukların kullanıldığı reklamlarda, onların yararlarına zarar verecek unsurlar
bulunmayacak, çocukların özel duyguları gözönünde tutulacaktır.
Reklamcı, programların içeriğine herhangi bir müdahalede bulunamaz.
Reklamlar günlük yayın süresinin % 15'ini geçemeyecektir. Ancak, ürünlerin
alımının, satımının, kiralanmasının veya hizmetlerin topluma doğrudan
sunulmasını sağlamak üzere bu oran spot reklamların % 15'ini aşmaması kaydıyla %
20'ye çıkarılabilir. Bir saatlik yayın içerisinde spot reklamlara ayrılan süre %
20'yi aşamaz.
Ürünlerin alımını, satımını, kiralamasını veya hizmetleri halka doğrudan sunan
türdeki reklamların yayını günde bir saati geçemez.
Reklamların Biçimi ve Sunuluşu
MADDE 20.- Reklamlar program hizmetinin diğer unsurlardan açıkca ve kolaylıkla
ayırdedilebilecek ve görsel ve işitsel bakımından ayrılığı fark edecek biçimde
düzenlenecek, bilinçaltı ile algılanan reklamlara izin verilmeyecektir.
Haber veya güncel programları düzenli olarak sunan kişilerin görüntü ve
seslerine reklamlarda yer verilmeyecektir.
Reklamların Yerleştirilmesi
MADDE 21.- Reklamlar program arasına yerleştirilir. Programın bütünlüğü, değeri
ve hak sahiplerinin hakları zedelenmeyecek biçimde bir program içine de
yerleştirilebilir.
Birbirinden bağımsız bölümleri olan programlarda veya spor programları ile
benzer yapıda aralar içeren olay ve gösteri programlarında, sadece bölüm veya
devre aralarına yerleştirilebilir. Reklamlar arasında en az yirmi dakika süre
bulunmalıdır.
Konulu filmlerin veya televizyon filmlerinin (diziler, eğlence programları ve
belgeseller hariç) süreleri kırkbeş dakikadan fazla olması halinde, her kırkbeş
dakikalık süre sonunda bir kez olmak üzere reklam için kesinti yapılabilir. Film
kırkbeş dakikadan fazla ise kırkbeş dakikadan sonraki zamanda her yirmi dakika
aralıkla reklam yerleştirilebilir.
Hiçbir dini tören yayınına reklam alınamaz. Haber bültenleri, güncel programlar,
çocuk programları otuz dakikadan kısa oldukları takdirde reklamla kesilemezler.
Her türlü yayında gizli reklam yapılması yasaktır.
Belirli Ürünlerin Reklamları
MADDE 22.- Alkol ve tütün ürünleri reklamlarına izin verilemez. Reçete ile
satışına izin verilen ilaç ve tedavilerin reklamı yapılamaz. Diğer ilaç ve
tedavilerin reklamları dürüst, gerçeği yansıtan ve doğrulanması mümkün
unsurlardan oluşacak ve ferdin zarardan korunması gereklerine uygun olacaktır.
Program Desteklenmesi
MADDE 23.- Bir program veya dizi tamamen veya kısmen mali destek görmüşse, bu
husus programın başında ve/veya sonunda uygun ibarelerle belirtilir.
Destekleyin taraflar, programın içeriğine ve yayınlanış biçimine, yayıncının
sorumluluğunu ve bağımsızlığını etkileyecek hiçbir müdahalede bulunamazlar.
Destekleyen programlarda, destek verene veya üçüncü bir kişiye ait mal ve
hizmetlere atıfta bulunulması ve bunların alınması, satılması ve kiralanması
teşvik edilmeyecektir.
Programlar yirmiikinci maddede yasaklanmış olan mal ve hizmetlerin üretimi veya
satışıyla iştigal eden özel veya tüzelkişilerce desteklenemez.
Haber ve güncel programlarda mali desteğe izin verilemez.
Telekomünikasyon Kurumunun yükümlülüğü
MADDE 24. – (Değişik: 15/05/2002 – 4756/10) Türkiye’de ulusal, bölgesel ve yerel
çapta TV kanal ve radyo frekans plânları ile radyo ve televizyon yayınlarına
esas olan frekans bantları ile ilgili çalışmalar yapma yetkisi, 2813 sayılı
Telsiz Kanunu uyarınca Telekomünikasyon Kurumuna aittir.
Telekomünikasyon Kurumu, 2813 sayılı Telsiz Kanununa uygun olarak Radyo ve
Televizyon Üst Kurulu, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu, Türk Telekomünikasyon
Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü ve diğer ilgili kurum ve kuruluşlar ile işbirliği
yaparak hazırlayacağı ulusal, bölgesel ve yerel çaptaki plânları Haberleşme
Yüksek Kurulunun onayına sunar.
Haberleşme Yüksek Kurulu, hazırlanan plânı aynen onaylayabileceği gibi lüzum
gördüğü değişikliklerin yapılmasını talep edebilir. Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumuna ait radyo ve televizyonlar ile Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü
bünyesinde yayın yapan Meteoroloji Radyosu, Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde
yayın yapan Polis Radyosuna ulusal, bölgesel ve yerel, radyo-televizyon
bölümleri bulunan iletişim fakültelerine yerel bazda frekanslar ve kanallar
ücretsiz olarak tahsis edilir. Kalan televizyon kanal ve radyo frekansları,
belli bir plân dahilinde özel kuruluşlara kullandırılmak üzere Üst Kurulca
ihaleye çıkarılır. Televizyon kanal ve radyo frekanslarının ne kadarının hangi
takvime göre ihaleye çıkarılacağına ilişkin plân Haberleşme Yüksek Kurulu
tarafından saptanarak bu çerçevede ihaleye çıkarılmak üzere Üst Kurula
bildirilir.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna tahsis edilen TV kanallarından biri olan TRT
3’ten TBMM TV aracılığıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi faaliyetleri, bir diğer
kanaldan da açıköğretim yayınları yansıtılır. Türkiye Büyük Millet Meclisi
faaliyetlerinin hangi ölçüde yansıtılacağına Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı, açıköğretim yayınları için ise eğitim programlarını hazırlamakla
yükümlü kurumlar Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu ile birlikte karar verir. Yayın
ile ilgili diğer hususlar Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ile Türkiye
Radyo-Televizyon Kurumu arasında bir protokolle belirlenir. Açıköğretim ve TBMM
TV yayınlarından ücret alınmaz.
Telekomünikasyon Kurumu, Üst Kurulun bildireceği ve bu Kanun hükümlerine uygun
olarak TV kanal ve radyo frekansı tahsis edilip, kablosuz radyo ve televizyon
yayın izni ve lisansı verilen kuruluşlara TV kanal ve radyo frekans tahsislerini
uygular, ulusal ve uluslararası alanda tescil ettirir.
Ulusal ve uluslararası hava ve deniz seyrüsefer sistemlerine radyo ve televizyon
sistemlerinden zararlı enterferanslar gelmesi halinde, Telekomünikasyon Kurumu
can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürmemek amacıyla enterferansa sebep olan
vericileri geçici olarak kapatarak mühürler ve sorumlular hakkında Türk Ceza
Kanununun 391 inci maddesi hükmü uygulanır. Yapılan işler aynı zamanda Üst
Kurula bildirilir.
Haberleşme Yüksek Kurulu, 2813 sayılı Telsiz Kanunu gereğince Üst Kurul, Türk
Telekomünikasyon Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu
ve Telekomünikasyon Kurumu arasındaki koordinasyonun yanı sıra konuyla ilgili
olarak Üst Kurula verilmiş görevlerin takibini de yürütür.
Yayınların Men Edilmesi
MADDE 25.- Yargı kararları saklı kalmak kaydıyla yayınlar önceden denetlenemez
ve durdurulamaz. Ancak, milli güvenliğin açıkca gerekli kıldığı hallerde yahut
kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması kuvvetle ihtimal dahilinde ise Başbakan
veya görevlendireceği bakan yayını durdurabilir.
Radyo ve televizyon kuruluşları, Cumhurbaşkanının veya Hükümetin; milli
güvenliğin, kamu düzeninin, genel sağlığın ve genel ahlakın gerekleriyle ilgili
bildirilerini yayınlamakla yükümlüdür.
Yukarıdaki fıkralar uyarınca alınacak icrai, idari kararlar aleyhine açılacak
iptal davaları doğrudan doğruya Danıştay'da açılır. Danıştay bu davalara
öncelikle bakar ve öncelikle karara bağlar. Yürütmeyi durdurma talepleri
hakkında 48 saat içerisinde karar verir.
Yeniden iletim
MADDE 26. – (Değişik: 15/05/2002 – 4756/11).
(Değişik birinci fıkra: 03/08/2002-4771/8) Bu Kanuna aykırı olmamak kaydıyla,
yayınların iletim ve yeniden iletimi serbesttir. Yeniden iletime ilişkin usul ve
esaslar, Üst Kurulca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Yeniden iletimi yapılan yayınlarla ilgili olarak Üst Kurula bilgi verilir.
İletim ve yeniden iletim yoluyla yapılan yayınlar hakkında, 25 ve 33 üncü madde
hükümleri saklıdır.
Seçimlerde Siyasi Partilerin Yayınları
MADDE 27.- Seçim dönemlerindeki yayınlar, kanunla Yüksek Seçim Kuruluna verilen
yetkiler çerçevesinde Yüksek Seçim Kurulu tarafından düzenlenir.
Üst Kurul, seçim dönemlerindeki yayınlarını Yüksek Seçim Kurulunun kararları
doğrultusunda denetler.
Düzeltme ve Cevap Hakkı
MADDE 28.- Gerçek ve tüzelkişilerin kişilik haklarına saldırı teşkil eden
yayınlar ile gerçeğe aykırı olduğu iddia edilen yayınlara karşı cevap ve
düzeltme hakkı tanınması için ilgililer yargı yoluna başvurabilirler.
Yayın kuruluşları yaptıkları her yayının bandını bir yıl muhafazaya mecburdur.
İlgili dava açmaya esas olmak üzere, yazılı olarak Üst Kurula başvurarak yayın
bandından ücretini ödeyerek bir kopya isteyebilir.
Yargıya yapılan başvuru üzerine yargı gerekli incelemeyi yapar. Başvuru yerinde
görülürse düzeltme ve cevap, saldırı teşkil eden veya gerçeğe aykırı yayının
yapıldığı ayni saatte, aynı program içinde yayınlanır. Yayın süresi ve şeklini
halin icabına ve delillere göre hakim takdir eder.
Kişilerin yargıya başvurmaları yayından itibaren 10 gün içinde yapılır. Mahkeme
3 gün içinde karar verir. Verilen karara karşı tebliğden itibaren 3 gün içinde
bir üst mahkemeye itraz edilebilir. Üst mahkeme 3 gün içinde karar verir.
Verilen karar kesindir.
Mahkeme kararı ilgili kuruluşa tebliğ edildiğinin ertesi günü yayın yapılır.
(Değişik : 15/05/2002-4756/12) Yayını yapmayan veya karara uygun şekilde
yapmayan veya geciktiren kuruluşun yayınlarından sorumlu en üst yöneticisi ile
kuruluşun sahibi olan anonim şirketin yönetim kurulu başkanına otuz milyar
liradan doksan milyar liraya kadar ağır para cezası verilir. Ayrıca, kuruluşa
Üst Kurulca eylemin ağırlığına göre üç aya kadar gelir getirici yayın yapma
yasağı verilebilir. İkinci kez tekrarı halinde yayın izni iptal edilir ve en
yüksek para cezasına hükmolunur. Bu cezalar ertelenemez. Hangi yayınların gelir
getirici yayınlar olduğu Üst Kurul tarafından belirlenir.
Yetkili ve görevli mahkeme ulusal yayın yapan kuruluşlar için Ankara Sulh Ceza
Mahkemesi, bölgesel ve yerel yayın yapan kuruluşlar için başvuru sahibinin
ikametgâhı sulh ceza mahkemesidir.
(Değişik : 15/05/2002-4756/12) Gerçek ve tüzel kişilerin ayrıca genel hükümlere
göre ilgili yayın kuruluşuna karşı tazminat davası açma hakkı saklıdır. Yayın
kuruluşu ile birlikte şirketin yönetim kurulu başkanı da müştereken ve
müteselsilen sorumludur. Zarar doğurucu fiilin işlenmesinden sonra yayın
kuruluşunun devredilmesi, başka bir kuruluşla birleşmesi veya sahibi olan
şirketin herhangi bir surette değişmesi halinde yayın kuruluşunu devralan,
birleşen ve her ne suretle olursa olsun yayın kuruluşunun sahibi veya hissedarı
olan şirket ve şirketin yönetim kurulu başkanı da bu fiil nedeniyle hükmedilen
tazminattan yayın kuruluşu ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Tazminat talebinin haklı görülmesi halinde tazminat miktarı, on milyar liradan
az olmamak üzere fiilin ağırlık derecesine göre belirlenir. On milyar liralık
alt sınır her yıl Maliye Bakanlığınca ilân edilen yeniden değerleme oranında
artırılır. Bu maddeye göre açılacak manevi tazminat davalarında hâkim tensip
kararı ile birlikte bilirkişiyi de tayin eder ve davayı en geç altı ay içinde
karara bağlar. (Ana. Mah. nin 12/06/2002 tarih ve E. 2002/97, K. 2002/9 sayılı.
kararı ile Y.D.) (Anayasa Mahkemesi Kararı için tıklayınız)
( 15/05/2002-4756/12 Ek ) Bu maddeye göre açılan davalarda tazminata
hükmedilmesi halinde, bankalarca uygulanan en yüksek işletme kredisi faizi
üzerinden temerrüt faizine de hükmedilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
ÖZEL RADYO VE TELEVİZYON KURULUŞLARI
Kuruluş ve Hisse Oranları
MADDE 29. – (Değişik: 15/05/2002-4756/13) Radyo ve televizyon yayın izni verilen
veya verilecek anonim şirketlerin hisse oranları ve şirket yapısıyla ilgili
uyulması gereken diğer hususlar şunlardır:
a) Siyasî partiler, dernekler, sendikalar, meslek kuruluşları, kooperatifler,
vakıflar, mahallî idareler ile bunlar tarafından kurulan veya bunların ortak
oldukları şirketler, iş ortakları, birlikler ile üretim, yatırım, ihracat,
ithalat, pazarlama ve finans kurum ve kuruluşlarına radyo ve televizyon yayın
izni verilmez; bu kuruluşlar radyo ve televizyon yayın izni almış şirketlere
ortak olamazlar.
b) Bu Kanuna göre radyo ve televizyon yayın izni, Türk Ticaret Kanunu
hükümlerine göre sadece radyo ve televizyon yayıncılığı, haberleşme, eğitim,
kültür ve sanat amacıyla kurulmuş anonim şirketlere verilir. Aynı şirket ancak
bir radyo ve bir televizyon işletmesi kurabilir.
c) Özel radyo ve yayın kuruluşlarının hisseleri nama yazılı olmak zorundadır. Bu
şirketlerde herhangi bir kişi lehine intifa senedi ihdas edilemez.
d) Üst Kurul tarafından düzenlenecek yönetmeliğe uygun olarak her yıl yapılacak
yıllık ortalama izlenme oranı ölçümlerine göre yıllık ortalama izlenme veya
dinlenme oranı % 20’yi geçen bir televizyon veya radyo kuruluşunda bir gerçek
veya tüzel kişinin veya bir sermaye grubunun sermaye payı % 50’yi geçemez.
Gerçek kişinin hisselerinin hesaplanmasında üçüncü derece dahil olmak üzere
üçüncü dereceye kadar kan ve sıhrî hısımlara ait hisseler de aynı kişiye aitmiş
gibi hesaplanır. (Ana. Mah. nin 12/06/2002 tarih ve E. 2002/97, K. 2002/9 sayılı
kararı ile Y.D) (Anayasa Mahkemesi Kararı için tıklayınız)
e) Bir gerçek veya tüzel kişi veya bir sermaye grubu % 50’den fazla hissesine
sahip olduğu bir televizyon veya radyonun yıllık ortalama izlenme veya dinlenme
payı % 20’yi geçerse Üst Kurul tarafından yapılan bildirimden itibaren doksan
gün içinde, ortağı bulunduğu televizyon veya radyodaki hisselerinin bir bölümünü
halka arz ederek veya bir kısım hisselerini satarak, sermaye payını % 50’nin
altına indirir. Yıllık izlenme veya dinlenme oranının aşımı birden fazla
televizyon ve radyodaki hisselerin toplamı nedeniyle meydana gelmişse, bu oranı
% 50’nin altına indirecek biçimde yeterli sayıda şirketi satar. Bu yükümlülüğün
ihlâli durumunda kuruluşun yayın izni iptal edilir. (Ana. Mah. nin 12/06/2002
tarih ve E. 2002/97, K. 2002/9 sayılı kararı ile Y.D) (Anayasa Mahkemesi Kararı
için tıklayınız)
f) Ulusal izlenme oranları, Üst Kurul tarafından her takvim yılı için tespit
edilir ve o yılı izleyen Ocak ayı içinde açıklanır.
g) Özel radyo ve televizyon yayın kuruluşlarının hisse senetlerinin halka
arzında 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre Sermaye Piyasası Kurulundan
izin almadan önce Üst Kurulun onayının alınması şarttır.
h) Bir özel radyo ve televizyon yayın kuruluşunda yabancı sermayenin payı
ödenmiş sermayenin % 25’ini geçemez.
ı) Bir özel radyo ve televizyon yayın kuruluşunda ortak olan gerçek veya tüzel
yabancı kişi bir başka radyo ve televizyon kuruluşuna ortak olamaz.
i) Yerli veya yabancı hissedarlar hiçbir şekilde imtiyazlı hisse senedine sahip
olamazlar.
j) Radyo ve televizyon yayını izni verilen bir anonim şirketin hisse devirleri,
devir tarihinden itibaren bir ay içinde, ortakların ad ve soyadları ile şirketin
devri sonucunda oluşan ortaklık yapısı ve oy payları hakkındaki bilgilerle Üst
Kurula bildirilir. Bu şirketlerin bir başka şirkete devri, bir başka şirketin
devralınması, bir başka şirketle birleşme işlemlerinden önce, Üst Kuruldan
gerekli bilgi ve belgelerle izin alınması zorunludur. Bu işlemler sonucunda
şirket yapısında bu Kanun hükümlerinde öngörülen hususlara aykırılık oluştuğu
takdirde Üst Kurulun vereceği süre zarfında bu aykırılık giderilmek zorundadır.
Aksi halde yayın izni iptal edilir.
k) Radyo ve televizyon yayın izni verilen veya verilecek anonim şirketlerde
bulunması gereken diğer asgarî idarî, malî ve teknik şartlarla yayın alanı,
yayın saat ve süreleri ile ilgili esaslar her yıl Üst Kurul tarafından tespit
olunur. Şirketler yapılarını verilen süre içinde tespit olunan şartlara uydurmak
zorundadır. Aksi halde yayın izni iptal edilir.
l) Radyo ve televizyon yayın kuruluşları, yayın izninin verilmesinden sonra da
esas sözleşmelerine bu Kanundaki esaslara aykırı hükümler koyamazlar; iştigal
konularına, radyo ve televizyon yayıncılığı ile bağdaşmayan faaliyetleri dahil
edemezler.
m) Yurt dışından Türkiye’ye yönelik yayın yapan radyo ve televizyon
kuruluşlarına kanal, frekans ve kablo kapasitesi tahsis edilemez. Bunlara
Türkiye’de vergi mükellefi olanlar tarafından verilen reklam ve ilân bedelleri
vergi matrahlarından düşülemez. Ancak, uydu platformu ve kablo sisteminden
iletilen ve yurt dışından yapılan yabancı kaynaklı yayınların Türkçe
seslendirilmelerine, birkaç dilden aynı anda yayın yapılmasına ve Türkçe reklam
girişine olanak tanınır. Türkçe reklam girişi yapılan yayınlar için Üst Kurulun
ilgili reklam yönetmeliği uygulanır.
Özel Radyo ve Televizyon Kuruluşlarının Yapısı
MADDE 30.- Özel Radyo ve Televizyon Kuruluşlarının uyması gerekli asgari idari,
mali ve teknik şartları ile yayın alanı, yayın saat ve süreleriyle ilgili
esaslar Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından tespit edilir.
Program hizmetinin içeriği ve yeni yayın tekniklerinin kullanımı
MADDE 31. – (Değişik: 15/05/2002-4756/14) Radyo ve televizyon kuruluşları,
yayınlarında belli oran ve saatlerde eğitim, kültür, Türk halk ve Türk sanat
müziği programlarına yer vermek zorundadırlar. Bu programların tür ve
oranlarıyla ilgili esaslar Üst Kurul tarafından tespit edilir. Tematik kanallar,
bu zorunluluktan muaf tutulur. Tematik yayın yapmak isteyen kuruluşlar, başvuru
sırasında bu hususu belirtir. Bu kanallar, Üst Kurulun izni olmadan yayın türünü
değiştiremez. Tematik kanallarla ilgili usul ve esaslar Üst Kurulca belirlenir.
Her türlü teknoloji ile ve her tür iletişim ortamında yapılacak yayın ve
hizmetlerin usul ve esasları, Haberleşme Yüksek Kurulunun belirleyeceği strateji
çerçevesinde Üst Kurulca tespit edilip, Haberleşme Yüksek Kurulunun onayına
sunulur. Bu yayın ve hizmetlerin mevzuata uygunluğu Üst Kurulca denetlenir.
Seçim dönemlerinde yayınlar
MADDE 32. – (Değişik: 15/05/2002-4756/15) Seçim dönemlerindeki yayınlara ilişkin
usul ve esaslar kanunla Yüksek Seçim Kuruluna verilen yetkiler çerçevesinde
Yüksek Seçim Kurulu tarafından düzenlenir.
Üst Kurul, radyo ve televizyon yayın kuruluşlarının seçim dönemlerindeki
yayınlarını Yüksek Seçim Kurulunun kararları doğrultusunda izler, denetler ve
değerlendirir.
Seçimlerde oy verme gününden önceki (yedinci günden itibaren Mülga)( Ek
15.07.2003 -4928 /16) yirmi dört saat içinde her türlü haber, röportaj gibi
programlar veya reklamlar yoluyla kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler,
bilgi iletişim telefonları yoluyla mini referandum gibi adlarla siyasî bir
partinin veya adayın lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyunu etkileyecek
yayınlarda bulunulmasına izin verilemez. Bu yasaklara uymayanlar yayın
ilkelerini ihlâl etmiş sayılırlar.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 149/A
maddesinde düzenlenen hükümler, Yüksek Seçim Kurulu kararlarını müteakip Üst
Kurulca yerine getirilir.
ALTINCI BÖLÜM
MÜEYYİDELER
Uyarı, para cezası, durdurma ve iptal
MADDE 33. – (Değişik: 15/05/2002-4756/16) Üst Kurul, öngördüğü yükümlülükleri
yerine getirmeyen, izin şartlarını ihlâl eden, yayın ilkelerine ve bu Kanunda
belirtilen diğer esaslara aykırı yayın yapan özel radyo ve televizyon
kuruluşlarını uyarır veya aynı yayın kuşağında açık şekilde özür dilemesini
ister. Bu talebe uyulmaması veya aykırılığın tekrarı halinde ihlâle konu olan
programın yayını, bir ilâ oniki kez arasında durdurulur. Bu süre içinde
programın yapımcısı ve varsa sunucusu hiçbir ad altında başka bir program
yapamaz. Yayını durdurulan programların yerine, aynı yayın kuşağında ve
reklamsız olarak, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına Üst Kurulca
hazırlattırılacak eğitim, kültür, trafik, kadın ve çocuk hakları, gençlerin
fiziksel ve ahlakî gelişimi, uyuşturucu ve zararlı alışkanlıklarla mücadele,
Türk dilinin güzel kullanımı ve çevre eğitimi konularında programlar yayınlanır.
Aykırılığın tekrarı halinde;
a) Ulusal düzeyde yayın yapan kuruluşlara, ihlâlin ağırlığına göre, yüzyirmibeş
milyar liradan az olmamak kaydıyla ikiyüzelli milyar liraya kadar,
b)Yerel, bölgesel ve kablo ortamından yayın yapan kuruluşlara;
1. Kapsadığı yayın alanı itibariyle, bir milyondan fazla nüfusa ulaşan il ve
ilçelere yayın yapanlara, ihlâlin ağırlığına göre, altmış milyar liradan az
olmamak kaydıyla yüz milyar liraya kadar,
2. Kapsadığı yayın alanı itibariyle, beşyüz bin ilâ bir milyon arasında nüfusa
ulaşan il ve ilçelere yayın yapanlara ihlâlin ağırlığına göre, otuz milyar
liradan az olmamak kaydıyla altmış milyar liraya kadar,
3. Kapsadığı yayın alanı itibariyle, ikiyüzelli bin ilâ beşyüz bin arasında
nüfusa ulaşan il ve ilçelere yayın yapanlara, ihlâlin ağırlığına göre, yirmi
milyar liradan az olmamak kaydıyla kırk milyar liraya kadar,
4. Kapsadığı yayın alanı itibariyle, ikiyüzellibinden az nüfusa ulaşan il ve
ilçelere yayın yapanlara, ihlâlin ağırlığına göre, beş milyar liradan az olmamak
kaydıyla on milyar liraya kadar,
c) Radyo yayınları için yukarıdaki miktarların yarısı kadar,
İdarî para cezası uygulanır.
Bu maddedeki para cezaları, her yıl Maliye Bakanlığınca ilân edilen yeniden
değerleme oranında artırılır.
İhlâlin, ihlâl tarihinden itibaren, takip eden bir yıl içinde tekrarı halinde bu
idarî para cezaları yüzde elli oranında artırılır. İhlâlin, ihlâl tarihinden
itibaren takip eden bir yıl içinde üçüncü kez tekrarında ihlâlin ağırlığına göre
izin uygulaması bir yıla kadar geçici olarak durdurulur.
4 üncü maddenin ikinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerindeki ilkelere aykırı
yayın yapılması halinde uyarı yapılmaz ve yayın kuruluşunun yayını bir ay
durdurulur. İhlâlin tekrarı halinde yayın süresiz olarak durdurulur ve yayın
lisans izni iptal edilir.
Yayın izninin verilmesi için gerekli şartlardan birini kaybeden veya şartların
uygunluğunu hile ile elde eden kuruluşların yayın lisans izni iptal edilir.
Uyarı cezasını gerektiren haller dışındaki ihlâllerde ilgili tarafın savunması
alınır.
Cezaların uygulanış usulleri ile gerekçeli olarak kamuoyuna duyuruluş şekli
yönetmelikle belirlenir.
Cezalar ve Müsadere
MADDE 34.- Bu Kanunda belirtilen istisnalar dışında, Üst Kuruldan izin almadan
radyo ve televizyon yayını yapan ya da izni Üst Kurul tarafından geçici ya da
sürekli iptal edilmesine rağmen yayında bulunan kişi veya kuruluşların sahip ve
yöneticilerine fiilleri başka bir suç oluştursa bile fiilin ağırlığına göre altı
aydan iki yıla kadar hapis cezası ve yüz milyon Türk lirasından on milyar Türk
lirasına kadar para cezası verilir. 3506 Sayılı Kanun hükümleri saklıdır.
Ayrıca, tüm yayın cihazları 1.3.1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununun
36 ıncı maddesine göre müsadere edilir.
Yayın bantlarını bir yıl süre ile muhafaza etmeyen ve bu süre içerisinde
Cumhuriyet Savcılığınca istenmesine rağmen sesli ve görüntülü olarak teslim
etmeyen yayın kuruluşlarının sahip veya yöneticileri, bir yıldan beş yıla kadar
ağır hapis ve yüz milyon liradan bir milyar liraya kadar ağır para cezasıyla
cezalandırılır. Ayrıca bir aydan üç aya kadar yayınların durdurulmasına da karar
verilir.
Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumunun Yükümlülüğü
MADDE 35.- (Mülga: 15/05/2002 - 4756/18)
YEDİNCİ BÖLÜM
ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
Türkiye Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulu
MADDE 36.- 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununun Radyo ve Televizyon
Yüksek Kuruluna ilişkin hükümleri Üst Kurulun göreve başlaması ile birlikte
yürürlükten kalkar ve Yüksek Kurulun görevi sona erer. Görevi sona eren Yüksek
Kurulun Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu
üyelerinin atanmasına ilişkin yetkileri Üst Kurula ve iş bu Kanun gereğince Üst
Kurula geçenler dışındaki diğer yetkileri Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu
Yönetim Kuruluna devredilir.
Radyo-Televizyon KuruluşlarıncaYayınlanan ve/veya İletilen Eser, Fonogram ve
Yapımların Kullanımına İlişkinEsaslar
MADDE 37.(Değişik madde ve başlığı: 03/03/2004 – 5101/6) Radyo- Televizyon
kuruluşlarıncayayınlanan ve/veya iletilen eser, fonogram ve yapımların
kullanabilmek için,eser sahipleri, bağlantılı hak sahipleri, veya bu kişilerin
üyesi olduklarımeslek birlikleri ile izin almak üzere sözleşme yaparlar ve bu
sözleşme ilebelirlenen mali hak bedellerini öderler . Bu sözleşme ve
ödemeler,5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun ilgili hükümleri
çerçevesinde yapılır. Bu madde hükümlerin ihlal eden yayın kuruluşları hakkında
ayrıca bu Kanununun 33 uncu madde hükümleri uygulanır.
Radyo ve Televizyon Kuruluşlarının Haber Birimlerinde Çalışanlar
MADDE 38.- Radyo ve Televizyon kuruluşlarının haberle ilgili birimlerinde
çalışanlar 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki
Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanuna tabidir. Bu birimlerde çalıştırılacak
basın kartlı personelin asgari sayısını Üst Kurul belirler.
Yetkili Mahkeme
MADDE 39.- Üst Kurul aleyhine açılacak idari davalarda Ankara mahkemeleri
yetkilidir.
Yönetmelikler
MADDE 40.- Üst Kurulun ve teşkilatının çalışma esas ve usulleri, kanal ve
frekans tahsisi şartları ve ihale usulleri ile telif ve yapımcı haklarını koruma
esas ve usulleri Üst Kurul tarafından hazırlanan yönetmeliklerle düzenlenir. Bu
yönetmelikler Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girer.
EK MADDE 1. – (Ek: 15/05/2002-4756/17) Bu Kanuna göre yayın izni verilen özel
radyo ve televizyon kuruluşlarının, kendilerine tahsis edilen TV kanal ve radyo
frekansından yapacakları yayınlarını, Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun veya bu
amaçla özel yayın kuruluşlarıyla ortak kuracağı şirketin görev ve sorumluluğunda
işletilen verici tesislerinden yapmaları asıldır. Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumu, verici tesislerinin kurulması, işletilmesi, yenilenmesi ve bu tesislerde
değişiklik yapılması sırasında özel yayın kuruluşlarının ihtiyaçlarını da göz
önünde tutar.
Kurulmasına izin verilen tesislerin bu Kanunda ve izin belgesinde öngörülen
amaçlar için kullanılıp kullanılmadığı Üst Kurul tarafından denetlenir.
Özel radyo ve televizyon yayın kuruluşlarının Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunun
verici tesislerinden yararlanma usul ve esasları ile yıllık kira bedelleri
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu tarafından belirlenerek Üst Kurulun onayıyla
yürürlüğe konulur.
EK MADDE 2. – (Ek: 15/05/2002-4756/17) Bu Kanunda belirtilen istisnalar dışında,
Üst Kuruldan izin almadan radyo ve televizyon yayını yapan ya da Üst Kurul
tarafından geçici ya da sürekli iptal edilmesine rağmen yayın yapan kişiye,
kuruluşların ise sahip ve yöneticilerine, fiilleri bir başka suç oluştursa bile,
fiilin ağırlığına göre altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ve bir milyar
liradan yüz milyar liraya kadar para cezası verilir. Ancak, Türkiye
Cumhuriyetinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez
bütünlüğüne karşı yıkıcı ve bölücü faaliyetlere sevk edecek şekilde yayın
yaptıkları tespit edilerek yayınları durdurulan veya yayın izinleri iptal edilen
kişiler, bu kuruluşların sahipleri ve yöneticileri ile bu tür yayınlarda görev
alanlar Türk Ceza Kanununun 314 üncü maddesine göre cezalandırılır. Ayrıca tüm
yayın cihazları Türk Ceza Kanununun 36 ncı maddesine göre müsadere edilir.
Yayın bantlarını bir yıl süre ile muhafaza etmeyen ve bu süre içinde Üst Kurul
veya Cumhuriyet savcılığınca istenmesine rağmen sesli ve görüntülü olarak teslim
etmeyen yayın kuruluşlarının sahip ve yöneticileri, altı aydan bir yıla kadar
ağır hapis ve bir milyar liradan on milyar liraya kadar ağır para cezası ile
cezalandırılır. Ayrıca, bir aydan üç aya kadar ilgili kuruluşun yayınının
durdurulmasına karar verilir. Gönderilen bandın içerik bakımından istenen yayın
olmaması veya bantta tahrifat, çıkarma, silme gibi işlemler yapılması halinde,
ayrıca iki yıldan on yıla kadar ağır hapis ve iki milyar liradan on milyar
liraya kadar ağır para cezası verilir.
Bu maddedeki para cezaları, her yıl Maliye Bakanlığınca ilân edilen yeniden
değerleme oranında artırılır.
EK MADDE 3. – (Ek: 15/05/2002-4756/17) Radyo ve televizyon yayınları, yayın
ilkeleri ve bu Kanunda belirtilen diğer esaslara uygunluğu yönünden,
a) Ulusal, bölgesel ve yerel düzeydeki yayınlar Üst Kurul tarafından izlenir ve
değerlendirilir.
b) Üst Kurulun uygun göreceği yerlerdeki yerel ve bölgesel yayınların izlenmesi
ve kayda alınması İçişleri Bakanlığının görevlendireceği birimlere
devredilebilir. Bu halde gerekli teknik donanım ve ilgili personelin eğitimi Üst
Kurulca sağlanır ve masrafları Üst Kurulca karşılanır. Yayın ilkeleri ve bu
Kanunda belirtilen diğer esaslara aykırılığından kuşkulanılan yayınların bandı,
değerlendirilmek üzere Üst Kurula gönderilir. İçişleri Bakanlığı ile Üst Kurul
arasındaki işbirliği bir protokol ile düzenlenir.
Telekomünikasyon Kurumunun millî monitoring faaliyetleri kapsamında yayınları
izleme imkânının olması halinde, Üst Kurul ile Telekomünikasyon Kurumu arasında
imzalanan bir protokol kapsamında bu yayınlar Telekomünikasyon Kurumunca izlenir
ve değerlendirilmek üzere Üst Kurula iletilir.
EK MADDE 4. – (Ek: 15/05/2002-4756/17) Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun yayın
lisansı verdiği bir kuruluş bu lisansı, yayın istasyonlarını ve şebekelerini,
Üst Kurulun izniyle bir üçüncü kuruluşa devredebilir.
Yayın izni talebinde bulunan kuruluşların yerine getirmeleri gereken teknik ve
malî yeterlilik şartları, devir şartları ile diğer ön şartlar, Üst Kurul
tarafından yönetmeliklerle tespit edilir.
EK MADDE 5. – (Ek: 15/05/2002-4756/17) Bu Kanunda geçen “Telsiz Genel Müdürlüğü”
ibaresi “Telekomünikasyon Kurumu” olarak değiştirilmiştir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
GEÇİCİ HÜKÜMLER
GEÇİCİ MADDE 1.- Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyeleri, bu Kanunun yayımı
tarihinden itibaren bir ay içinde Türkiye Büyük Millet Meclisince seçilir.
Bu seçim için Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca, Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlık Divanında temsil edilen siyasi partilerden, adaylarını 6 ncı
maddeye uygun olarak, yedi gün içinde bildirmeleri istenir.
GEÇİCİ MADDE 2.- Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyelerinin yenilenmesine ilişkin
6 ncı maddenin 7 ncı fıkrası hükmünün uygulanmasını sağlamak amacıyla, bunların
seçiminden iki yıl sonra yapılacak seçimlerde yenilenecek olanları tespit etmek
üzere, bu seçimden iki ay önce ad çekmeye başvurulur; dört yıl sonra yapılacak
seçimle yenilenecek olan üyelerin tespiti için, aynı esasa uyularak adçekilir;
ancak ikinci yıl sonunda seçilmiş olan üyeler bu ad çekmeye girmez.
GEÇİCİ MADDE 3.- Görevi sona eren Radyo ve Televizyon Yüksek Kurulunun teşkilat
ve kadroları Üst Kurula devredilmiştir. Bu Yüksek Kurula tahsisli taşınmaz
mallar ile araç ve gereçler ve kasasındaki nakit ile alacak ve borçları herhangi
bir işleme gerek olmaksızın Üst Kurula devredilir.
GEÇİCİ MADDE 4.- Üst Kurulun harcamaları, mali kaynakları 12 nci maddeye göre
oluşuncaya kadar Türkiye Büyük Millet Meclisinin 1994 yılı bütçesinden
karışlanır.
Bu amaçla yapılacak harcamalar için mevcut veya yeniden açılacak tertiplere
yeteri kadar ödenek aktarmayı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığının talebi
üzerine Maliye Bakanlığı yerine getirir.
GEÇİCİ MADDE 5.- Üst Kurul, oluşumunu takip eden en geç dört ay içinde,
öncelikle ihtiyaç duyduğu kanal ve frekans bantları planlamasını yaptırır.
GEÇİCİ MADDE 6.- Üst Kurul, kendi oluşumu ile yayın izni ve lisansı vermeye
başlayacağı tarihe kadar geçecek süre zarfındaki radyo ve televizyon yayınları
rejimini ayrıca ve öncelikle düzenler.
Bu süre zarfında kullanılmakta olan kanal ve frekanslar, kullananlar için
herhangi bir suretle müktesep hak teşkil etmezler. Ancak, Üst Kurul yayın izni
verip kendilerine kanal ve frekans bandı tahsis edilen Radyo ve Televizyonlara;
yayına geçmeleri için kendilerine verilen süre sonuna kadar 29 uncu maddenin son
fıkrasının son cümlesi tatbik edilmez.
GEÇİCİ MADDE 7.- Kanunda Üst Kurulun gelirleriyle alakalı 12 nci maddenin
uygulanmalarıyla ilgili olarak Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu ve tüm özel
radyo ve televizyon kuruluşlarınca sağlanan brüt reklam gelirlerinden kesilecek
pay ilk üç yıl için % 4 tür.
GEÇİCİ MADDE 8.- 11.11.1983 tarih ve 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon
Kanununda yeni düzenleme yapılıncaya kadar; Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, Üst
Kurulun onayı ile Yurt dışında büro açabilir bu bürolarda sürekli personel
istihdam edebilir.
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu personeli, Başbakanlık Merkez Teşkilatında
çalışan personelin aylık ücretleri dışında yararlandığı fazla çalışma ücreti ve
benzeri diğer mali haklardan Genel Müdür'ün teklifi ve Üst Kurulun onayı ile
aynen yararlanır. Ayrıca, Kurum'da çalıştırılan personelin kadro ünvanları,
sayısı, ücretleri, kadrolara uygulanacak ek göstergeler, personele sağlanacak
sosyal yardımlar, Kurum Genel Müdürü'nün teklifi üzerine Üst Kurul tarafından
belirlenir.
GEÇİCİ MADDE 9.- Bu Kanunda sözü edilen yönetmelikler, Üst Kurulun oluşumunu
takip eden dört ay içinde hazırlanır ve Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe
girer.
GEÇİCİ MADDE 10. – (15/05/2002 – 4756 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi hükmü
olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Halen görevde bulunan; Üst Kurul
üyeleri, bu Kanuna göre seçilecek yeni Üst Kurul üyelerinin seçim sonucunun, TRT
Genel Müdürü ise yeni Üst Kurul tarafından aday gösterilenler arasından Bakanlar
Kurulunca yapılacak atama sonucunun Resmî Gazetede yayımlanması tarihlerine
kadar görevlerine devam ederler.
GEÇİCİ MADDE 11. – (15/05/2002 – 4756 sayılı Kanunun Geçici 2. maddesi hükmü
olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu Kanun uyarınca yürürlüğe
konulması gereken yönetmelikler ile mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olan
hükümlerine ilişkin değişiklikleri, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren üç
ay içinde hazırlanır ve yürürlüğe konulur. Bu yönetmelikler yürürlüğe
konuluncaya kadar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut yönetmelik,
talimat ve esasların bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam
olunur.
İzlenme oranlarının hesaplanma şekli, tespiti ve yayınlanma esasları Üst Kurul
tarafından Üst Kurul üyelerinin seçim sonucunun Resmî Gazetede yayımından
itibaren üç ay içinde çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
GEÇİCİ MADDE 12. – (15/05/2002 – 4756 sayılı Kanunun Geçici 3. maddesi hükmü
olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) 3984 sayılı Kanuna göre Üst Kurul
tarafından yaptırılan ulusal radyo ve televizyon frekans plânları, bir hafta
içinde Telekomünikasyon Kurumuna devredilir. Telekomünikasyon Kurumu, ilgili
kurum ve kuruluşlar ile işbirliği yaparak plânları inceler, gerekirse değiştirir
ve dört ay içinde Haberleşme Yüksek Kuruluna sunar. Haberleşme Yüksek Kurulu işi
en geç altı ay içinde sonuca bağlar ve evrakı RTÜK’e ulaştırır.
GEÇİCİ MADDE 13. – (15/05/2002 – 4756 sayılı Kanunun Geçici 4. maddesi hükmü
olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunca seçilecek beş üyesi, siyasî parti
gruplarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı oluşum formülüne göre
belirlenecek kontenjan doğrultusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına,
Bakanlar Kurulunca seçilecek üye adayları ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından
Başbakanlığa bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde bildirilir.
Siyasî parti gruplarınca gösterilen adayların; Türkiye Büyük Millet Meclisi
Genel Kurulunca işaret oyuyla ayrı ayrı oylanmaları suretiyle seçimleri yapılır.
Seçilemeyen adaylar yerine ilgili siyasî parti gruplarınca yeni adaylar
bildirilir. (Ana. Mah. nin 12/06/2002 tarih ve E. 2002/97, K. 2002/9 sayılı
kararı ile Y.D) (Anayasa Mahkemesi Kararı için tıklayınız)
GEÇİCİ MADDE 14.- (15.07.2003- 4928 Sayılı Kanunun 17'inci maddesi hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir. ) 4 üncümaddesinin birinci fıkrasında
öngörülen yönetmelik bu Kanunun yayımı tarihindenitibaren dört ay içinde Radyo
ve Televizyon Üst Kurulunca hazırlanarak yürürlüğekonulur.
Yürürlük
MADDE 41.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 42.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
RADYO ve TELEVİZYONLARIN KURULUŞ ve YAYINLARI
HAKKINDA KANUNU DEĞİŞTİREN KANUNLAR
13 Nisan 1994 tarihinde kabul edilip, 20 Nisan 1994 tarihinde Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren 3984 sayılı "Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve
Yayınları Hakkında Kanun" değişik tarihlerde değiştirilip, maddeler eklenmiş ve
muhtelif düzenlemeler yapılmıştır.
Söz konusu kanunların kabul tarihleri, Resmi Gazetede neşir ve ilanı aşağıda
belirtilmiştir.
1- Kanun No: 4756, Kabul Tarihi: 15/05/2002, Resmi Gazetede Yayımı: 21/05/2002,
Resmi Gazete Sayısı: 24761
2- Kanun No: 4771, Kabul Tarihi: 03/08/2002, RGY: 09/08/2002, Sayı: 24841
3- Kanun No: 4928, Kabul Tarihi: 15/07/2003, RGY: 19/07/2003, Sayı: 25173
4- Kanun No: 4956, Kabul Tarihi: 22/07/2003, RGY: 29/07/2003, Sayı: 25183
5- Kanun No: 4962, Kabul Tarihi: 30/07/2003, RGY: 07/08/2003, Sayı: 25192
6- Kanun No: 5101, Kabul Tarihi: 03/03/2004, RGY: 12/03/2004, Sayı: 25400
7- Kanun No: 5216 , Kabul Tarihi: 10/07/2004, RGY: 23/07/2004, Sayı: 25531
8- Kanun No: 5218, Kabul Tarihi: 14/07/2004, RGY: 21/07/2004, Sayı: 25529 |
